Algorytmiczny bicz na e-commerce: UOKiK zaprzęga GPT-4 do walki z manipulacją

UOKiK kończy z zabawą w chowanego z nieuczciwymi sprzedawcami i sięga po najcięższe działa: sztuczną inteligencję przeszkoloną na kodzie źródłowym setek sklepów. Polska administracja rzuca wyzwanie sektorowi e-commerce, który w pogoni za konwersją zamienił proces zakupowy w pole minowe psychologicznych pułapek.

Koniec ery cyfrowej partyzantki

Projekt nie jest jedynie teoretycznym eksperymentem. Urząd zbudował system, który skanuje struktury stron internetowych w poszukiwaniu tzw. dark patterns. Mowa o cynicznym designie, takim jak zegary odliczające fikcyjny koniec promocji, produkty magicznie pojawiające się w koszyku czy utrudnianie rezygnacji z subskrypcji. Do trenowania algorytmu wykorzystano dane z ponad 300 witryn oraz pogłębione analizy neuromarketingowe.

Urząd przestał polegać wyłącznie na skargach konsumentów. Teraz to program sam wskazuje, gdzie algorytmiczna etyka została naruszona.

GPT-4 w służbie regulacji

Ciekawym posunięciem jest wykorzystanie modelu GPT-4 od OpenAI jako silnika analizy. Choć prawnicy słusznie punktują ryzyko halucynacji AI, UOKiK traktuje technologię jako filtr pierwszej linii. Tomasz Zalewski, radca prawny, zauważa, że AI upraszcza procedury, ale wymaga systemów korygujących, które porównują wyniki z wzorcową bazą danych.

Sceptycyzm zamiast ślepego zachwytu

Mimo entuzjazmu prezesa Tomasza Chróstnego, eksperci ostrzegają przed bezkrytycznym zaufaniem do maszynowych werdyktów. Model językowy nie jest sędzią. W sektorze, gdzie granica między skutecznym marketingiem a zakazaną manipulacją jest cieńsza niż włos, ludzka weryfikacja pozostaje bezpiecznikiem.

• AI wykrywa anomalie w kodzie i interfejsie.
• Pracownik urzędu weryfikuje kontekst i skalę naruszenia.
• Przedsiębiorca otrzymuje szansę na dobrowolną korektę (tzw. działania miękkie).
• Dopiero brak reakcji uruchamia procedurę kar finansowych.

Krzysztof Witek z kancelarii Schönherr Attorneys At Law podkreśla: urzędnik nie może bezrefleksyjnie powielać ustaleń AI. System ma być akceleratorem pracy, a nie automatycznym generatorem sankcji.

Wyścig zbrojeń w e-handlu

Dlaczego teraz? To proste: e-commerce po pandemii stał się dżunglą. Sklepy wykorzystują zaawansowane skrypty do profilowania użytkowników, więc regulator nie może walczyć z nimi przy pomocy arkusza Excel. Nawet jeśli GPT-4 nie jest modelem najnowszym, pozwala urzędnikom skrócić dystans do technicznych gigantów. Bez wsparcia algorytmicznego, UOKiK byłby nie o krok, a o dekadę za sprawcami naruszeń.

Sztuczna inteligencja nie zastąpi strażnika praw konsumenta. Ale sprawi, że manipulacja w cyfrowym świecie przestanie być opłacalna.