Koniec dyktatury inżynierów. Łukasiewicz doprasza humanistów do projektowania algorytmów
Inżynierowie budują coraz sprawniejsze modele, ale rzadko kto pyta, co się stanie, gdy ich kod uderzy w psychikę dziecka lub strukturę społeczną. Instytut Łukasiewicz – AI chce to zmienić, powołując Centrum Odpowiedzialnej Sztucznej Inteligencji. Nowa jednostka ma być filtrem dla technologii, w którym psycholodzy i prawnicy dostaną realny wpływ na kształt algorytmów, zanim te trafią do użytku publicznego.
Dlaczego to ważne dla polskiego rynku
Inicjatywa zbiega się z wejściem w życie unijnego AI Act i narastającą presją na etyczne projektowanie systemów. Polska, zamiast tylko kupować technologie z Doliny Krzemowej, buduje własne zaplecze badawcze. Łukasiewicz – AI realizuje obecnie ponad 100 projekt5w badawczo-wdrożeniowych rocznie, co pokazuje, že odpowiedzialne podejście przestaje być akademicką dyskusją, a staje się wymogiem dla sektora publicznego i MřP.
Głos humanisty w kodzie binarnym
Jan Kozak, dyrektor instytutu, stawia sprawę jasno: sama biegłość w optymalizacji kodu nie wystarczy. Centrum Odpowiedzialnej Sztucznej Inteligencji ma zatrudniać pedagog5w i ekspert5w od prawa, by chronić użytkownik5w przed manipulacją. Rekrutacja ruszy prawdopodobnie już w lipcu. Nie chodzi o pisanie dokumentacji, lecz o pracę u podstaw – od momentu planowania architektury systemu.
Dr hab. inż. Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, podkreśla: ‘To instytut stworzony z myślią o gospodarce przyszłości – będziemy zapleczem kompetencyjnym dla sektora publicznego i MřP’. To sygnał, že etyka ma iść w parze z cyberbezpieczeństwem i ochroną krajowej infrastruktury krytycznej.
Pragmatyzm zamiast teorii
Ambicje Łukasiewicza wychodzą poza etykę. Katowickie Centrum Kompetencyjne AI pełni rolę „jednego okienka” dla biznesu. Zamiast abstrakcyjnych modeli, instytut wdrażua konkretne rozwiązania, jak Wirtualny Asystent Lekarza, kt5ry jest już testowany w siemianowickim Centrum Leczenia Oparzeń. System ma jeden cel: zdjąć z personelu ciężary biurokracji poprzez automatyzowanie dokumentacji.
R5wnolegle rozwija się EdgePL – sieć lokalnych centr5w danych. To fundament pod cyfrową suwerenność Polski. Wykorzystując dorobek dawnego instytutu EMAG, Łukasiewicz – AI chce udowodnić, že polskie algorytmy mogą być jednocześnie wydajne i bezpieczne. Pytanie tylko, czy głos humanist5w będzie miał moc weto, czy stanie się jedynie poprawiaczem PR-u dla gotowych już produktów.
