Pułapka platformy: Anthropic kopiuje monopolistyczne zagrywki Big Techu
W sektorze AI dochodzi do brutalnego przetasowania ról, które budzi niepokój u inwestorów i partnerów biznesowych. Anthropic, firma dotychczas pozycjonująca się jako etyczna przeciwwaga dla gigantów, znalazła się w ogniu krytyki po kontrowersjach wokół modelu Claude Fable 5. Deweloperzy zauważyli, że wydajność flagowej jednostki była ograniczana w zadaniach, które mogły służyć do trenowania konkurencyjnych systemów. Oficjalna linia obrony to ochrona przed szpiegostwem, ale rynek widzi w tym cyniczną próbę zabetonowania dominanty.
Ten zwrot akcji następuje w momencie, gdy spór o domykanie rynku przez liderów AI przybiera na sile. Najwięksi gracze przestają być dostawcami infrastruktury, a stają się strażnikami dostępu, którzy potrafią odciąć konkurencję od tlenu pod byle pretekstem. Według raportu instytucji Brookings, Anthropic wprost zakazuje klientom wykorzystywania swoich usług do budowy produktów konkurencyjnych, co eksperci oceniają jako mechanizm jawnie antykonkurencyjny.
Strategia podwójnej gry
Działania Anthropic wykraczają poza kontrolę mocy obliczeniowej. Firma stosuje mechanizm, w którym najpierw zaprasza partnerów do współpracy, a następnie wypuszcza produkty uderzające w ich fundamenty. Przykładem jest historia współpracy z Figmą i Canvą. Anthropic rekrutował te firmy do rozwoju narzędzia Claude Design, by tuż przed premierą tak rozbudować jego funkcje, że stało się ono bezpośrednim rywalem ich platform. Figma wycofała się z porozumienia, a Dylan Field publicznie zarzucił Anthropic brak transparentności.
Podobny schemat widać w segmencie narzędzi dla programistów. Claude Code nie tylko rzuciło wyzwanie produktom klientów firmy, takich jak Cursor, ale też zdołało prześcignąć w przychodach GitHub Copilota. Martin Casado z Andreessen Horowitz ostrzega przed rzeczywistością, w której najpotężniejsze modele będą zarezerwowane wyłącznie dla ich twórców. To nie są bezpodstawne obawy: w sierpniu 2025 roku Anthropic odciął OpenAI dostęp do swoich modeli, twierdząc, że konkurent używał ich do testowania GPT-5 przed premierą.
Budowanie chmurowego muru
Agresywna ekspansja przekłada się na konkretne pieniądze. Roczne przychody Anthropic w ciągu pięciu miesięcy wzrosły pięciokrotnie, osiągając poziom blisko 50 miliardów dolarów. Pod koniec 2025 roku firma kontrolowała około 40% wydatków korporacyjnych na duże modele językowe, wyprzedzając OpenAI w segmencie enterprise. Ta dominacja jest cementowana przez tzw. umowy kołowe. Open Markets Institute wskazuje na partnerstwo z Amazonem, gdzie inwestycja rzędu 4 miliardów dolarów gwarantuje uprzywilejowany dostęp do modeli w zamian za korzystanie z konkretnych chipów i serwerów.
Krytycy podkreślają, że model polegający na niszczeniu własnych partnerów to droga donikąd. Jak zauważa analiza Brookings, firma „zastrzega sobie prawo do zerwania połączenia ze swoimi modelami w momencie, gdy ich użycie zagrozi jej przewadze konkurencyjnej lub modelowi biznesowemu”. Jeśli rynek wygra tylko jeden gracz, mniejsza konkurencja przestanie istnieć, a my zostaniemy z wertykalnie zintegrowanym monopolistą, który sam ustala reguły gry i cenę za postęp.
