Kwantowe otwarcie w Dhahran. Aramco i Pasqal uruchamiają pierwszą chmurę QCaaS na Bliskim Wschodzie

W ośrodku danych Aramco w Dhahran ruszył system, który kończy etap teoretycznych gdybań o technologiach przyszłości. Partnerstwo energetycznego giganta z francuskim start-upem Pasqal zaowocowało uruchomieniem pierwszej w regionie komercyjnej platformy Quantum Computing as a Service (QCaaS). W przeciwieństwie do zamkniętych projektów badawczych, system ten jest już operacyjny i oferuje dostęp do 200 programowalnych kubitów opartych na technologii atomów neutralnych.

To wdrożenie zmienia układ sił, bo przenosi komputery kwantowe z laboratoriów prosto do przemysłu. Arabia Saudyjska buduje własny ekosystem kwantowy, przechodząc od zapowiedzi do twardej komercjalizacji. Dla regionu to pierwszy system dedykowany stricte zastosowaniom przemysłowym, co ma kluczowe znaczenie w kontekście rywalizacji o miano technologicznego hubu Bliskiego Wschodu. Pasqal, który pozyskał już ponad 140 mln euro finansowania, udowadnia tym samym, że jego architektura jest gotowa na realne obciążenia produkcyjne.

Geopolityka obliczeń: Arabia Saudyjska stawia na atomy neutralne

Platforma Aramco otwiera drzwi dla zewnętrznych graczy. Firmy i uniwersytety mogą teraz zdalnie łączyć się z procesorem kwantowym, testując algorytmy przy minimalnych opóźnieniach. Zamiast czekać w kolejce do amerykańskich czy chińskich serwerów, region zyskał autonomię obliczeniową. Ahmad Al-Khowaiter, wiceprezes Aramco ds. technologii i innowacji, przyznał wprost: „Aramco z satysfakcją współpracuje z Pasqal, aby dostarczyć do Królestwa najnowocześniejsze, wysokowydajne możliwości obliczeń kwantowych”.

Strategia zamiast przypadku

Dla Aramco inwestycja w Pasqal to nie impuls. Partnerstwo budowano od 2022 roku, kiedy podpisano pierwsze memorandum o współpracy. Potem ramię venture capital Wa’ed Ventures weszło kapitałowo do spółki w 2023 roku, a Francuzi otworzyli biuro w Arabii Saudyjskiej. To przemyślany proces przejmowania kontroli nad technologią, która ma rozwiązywać konkretne problemy:

• optymalizację logistyki portowej,
• planowanie harmonogramów pracy wież wiertniczych,
• precyzyjne modelowanie sekwestracji CO2.

W branży energetycznej czas to pieniądz, a klasyczne superkomputery przy pewnej skali złożoności po prostu się poddają. Pasqal, bazujący na badaniach wyróżnionych Nagrodą Nobla, dostarczył maszynę o architekturze 2D typu atom-do-atomu, która ma wypełnić te luki.

Rywalizacja o prymat w regionie

Podczas gdy Abu Zabi rozwija własne projekty przez Technology Innovation Institute (TII), oferta Aramco i Pasqal uderza w komercję. System w Dhahran ma ambicje stać się globalnym punktem odniesienia. Ekspansja ta zbiega się w czasie z planami giełdowymi Pasqal, który przygotowuje się do debiutu na Nasdaq. Jak zaznacza serwis Quantum Computing Report, system ten pozycjonowany jest jako pierwszy komputer kwantowy na Bliskim Wschodzie dedykowany aplikacjom przemysłowym.

Bliski Wschód przestaje być tylko kupcem licencji. Zaczyna tworzyć przestrzeń dla innowacji najwyższego rzędu. Pytanie o realną przewagę, jaką da 200 kubitów w codziennych operacjach Aramco, pozostaje otwarte, ale fundamenty pod nową strukturę cyfrowej gospodarki właśnie zostały wylane.