Przełomowe porozumienie SAG-AFTRA z branżą gier: aktorzy zabezpieczają się przed AI

Branża rozrywkowa zmienia paradygmaty funkcjonowania. Związek zawodowy aktorów SAG-AFTRA, po długim, jedenastomiesięcznym strajku, osiągnął porozumienie z dziewięcioma wiodącymi studiami gier wideo. Wczorajsza ratyfikacja nowej umowy – zatwierdzona przez 95,04% członków – wprowadza rygorystyczne zasady dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) i stanowi precedens dla ochrony praw twórców w erze cyfrowej. Nowe wytyczne, wchodzące w życie ze skutkiem natychmiastowym, mają zapobiec zastępowaniu pracy aktorów przez ich cyfrowe repliki.

Koniec strajku i nowe zasady dotyczące AI

Jednym z kluczowych punktów porozumienia jest obowiązek uzyskania wyraźnej zgody aktora przed użyciem AI do replikacji jego głosu, twarzy lub ruchów. Co więcej, umowa zawiera klauzulę zawieszenia generowania nowego materiału AI w trakcie strajku, co ma uniemożliwić studiom wykorzystywanie cyfrowych 'łamistrajków’. Sarah Elmaleh, przewodnicząca komitetu negocjacyjnego, podkreśliła, że klauzula ta jest „przełomowa”, gdyż uniemożliwia podmienianie aktorów ich cyfrowymi wersjami, gdy ci zdecydują się strajkować.

Zeke Alton, rzecznik SAG-AFTRA, uważa, że umowa ta wyznacza standardy, w jaki sposób traktowana będzie siła robocza na całym świecie, zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i poza nimi. Porozumienie obejmuje takich gigantów branży jak Activision, Electronic Arts, Disney Character Voices, WB Games i Take 2 Productions.

Kwestie finansowe i świadczenia

Oprócz zabezpieczeń AI, umowa gwarantuje natychmiastową podwyżkę płac o 15,17%, a następnie trzy roczne podwyżki o 3%. Zwiększone zostaną także stawki za nadgodziny dla najlepiej opłacanych wykonawców, a składki na fundusz zdrowotny i emerytalny wzrosną z 16,5% do 17%, a docelowo do 17,5% do października 2026 roku. Jest to znaczący krok w kierunku zrównania standardów pracy w branży gier z tymi obowiązującymi w tradycyjnym Hollywood.

Cyfrowe repliki i kwestia zgody

Hitesh Bhardwaj, współzałożyciel Capx AI, zwrócił uwagę na konieczność zabezpieczeń technicznych. Wskazał, że „każdy głos lub wizerunek generowany przez AI musi mieć kryptograficzny dowód zgody, a nie jedynie mglistą adnotację licencyjną”. Podkreślił, że narzędzia do tego są już dostępne, a wyjścia z AI można znakować wodnymi znakami i kotwiczyć je w publicznych rejestrach w czasie rzeczywistym. Kluczowe jest jednak, aby niezależny organ standaryzacyjny, a nie studia, był odpowiedzialny za te klucze, aby uniknąć manipulacji ze strony dużych firm technologicznych.

Problem nieautoryzowanego wykorzystania AI stał się szczególnie widoczny, gdy w maju AI-generowany głos Dartha Vadera w grze Fortnite użył obraźliwego języka. To skłoniło SAG-AFTRA do złożenia zarzutów przeciwko Llama Productions Epic, twierdząc, że użyto głosów AI bez zgody związku. Na podstawie nowej umowy, firmy muszą z wyprzedzeniem informować i uzyskiwać wyraźną zgodę przed użyciem AI do replikacji głosów, twarzy lub ruchów wykonawców.

Precedensy i obawy branży

Wcześniejsze negocjacje między SAG-AFTRA a producentami filmowymi i telewizyjnymi, które trwały od lipca do listopada 2023 roku, również doprowadziły do zabezpieczeń dotyczących „cyfrowych replik opartych na zatrudnieniu” tworzonych z udziałem aktora oraz „niezależnie tworzonych cyfrowych replik” z materiałów archiwalnych. W Kalifornii już wprowadzono prawo wymagające zgody i zatwierdzenia przez spadkobierców na komercyjne wykorzystanie cyfrowych replik, zarówno żyjących, jak i zmarłych artystów.

Aktorzy w Hollywood od dłuższego czasu wyrażali obawy dotyczące zagrożeń ze strony AI. Robert Downey Jr. zapowiedział procesowanie „wszystkich przyszłych dyrektorów”, którzy spróbują tworzyć cyfrowe repliki jego postaci Iron Mana bez pozwolenia. Nicolas Cage nazwał AI „nieludzką” technologię, która „chce odebrać narzędzie” młodym aktorom. Nowe porozumienie z branżą gier jest odpowiedzią na te obawy i ma za zadanie chronić blisko 160 000 członków SAG-AFTRA przed niekontrolowanym wykorzystaniem ich wizerunku i głosu.