Silniki lotnicze zamiast sieci. Giganci AI budują własną, brudną energetykę

W negocjacjach o dostawy energii dla sztucznej inteligencji tradycyjne spółki użyteczności publicznej nie mają pozycji partnerskiej. Wycena pojedynczego koncernu technologicznego, takiego jak Microsoft, przekracza łączną wartość rynkową całego sektora prywatnych zakładów energetycznych w Stanach Zjednoczonych. Giganci infrastruktury chmurowej nie zamierzają jednak czekać, aż zbiurokratyzowany i powolny rynek dostosuje się do ich potrzeb.

Jak wskazują analitycy Leonard Hyman i William Tilles w analizie dla Oilprice.com, sektor technologiczny zaczyna tworzyć de facto równoległy, w dużej mierze nieregulowany system energetyczny. Kluczowym czynnikiem jest czas. Postawienie nowoczesnej elektrowni gazowej w cyklu kombinowanym zajmuje od pięciu do siedmiu lat, a koszty takich inwestycji w ostatnich latach gwałtownie wzrosły. Na dodatek najwięksi producenci ciężkich turbin przemysłowych – tacy jak GE Vernova, Siemens Energy czy Mitsubishi Power – borykają się z wieloletnimi kolejkami zamówień.

Turbiny na ciężarówkach

Dla deweloperów serwerowni kilkuletnie opóźnienie oznacza przegraną w wyścigu o moce obliczeniowe. Zamiast czekać na decyzje stanowych komisji regulacyjnych i rozbudowę linii przesyłowych, inwestorzy sięgają po rozwiązania doraźne: małe, aeropochodne turbiny gazowe montowane na naczepach ciężarówek, wywodzące się z konstrukcji silników lotniczych (takich jak GE LM2500). Tego typu jednostkę można uruchomić w ciągu kilku miesięcy.

Z punktu widzenia tradycyjnej energetyki to krok wstecz. Turbiny prostego cyklu są znacznie mniej efektywne w przetwarzaniu paliwa na prąd niż duże bloki gazowe, a ich praca wiąże się z emisją dwutlenku węgla i pyłów. Przedsiębiorstwa sieciowe traktują je wyłącznie jako jednostki szczytowe, pracujące przez około 5 proc. godzin w roku. Centra danych planują jednak zasilać nimi swoje szafy serwerowe w trybie ciągłym.

Prąd za kilka centów

Nowa infrastruktura powstaje m.in. w Teksasie, Pensylwanii, Wirginii, Georgii i Ohio, a jej lokalizacji sprzyja dostęp do taniego gazu. Według American Compute deweloperzy dążą do uzyskania ceny energii na poziomie 3–5 centów za kilowatogodzinę – znacznie poniżej średnich stawek taryfowych dla przemysłu.

Skala zjawiska szybko przestaje być marginalna. Szacunki branżowe mówią o potencjale 30–50 GW mocy generowanej bezpośrednio przy obiektach (behind-the-meter) w ciągu najbliższych pięciu lat, co odpowiada flocie wytwórczej potężnego koncernu energetycznego. Z kolei jak podał Reuters, powołując się na dane firmy Enverus, centra danych będą odpowiadać za blisko 88 proc. z niemal 30 GW prywatnych mocy gazowych planowanych w USA do 2030 roku.

Planowana rozbudowa prywatnych źródeł zasilania przy centrach danych rodzi nowe ryzyka systemowe. Jeśli tempo inwestycji w sztuczną inteligencję wyhamuje, operatorzy tych instalacji mogą zacząć odsprzedawać nadwyżki energii do publicznej sieci, stając się bezpośrednią konkurencją dla tradycyjnych dostawców. Z kolei zaostrzenie norm emisji spalin postawiłoby pytanie, kto miałby przejąć zasilanie gigantycznych klastrów obliczeniowych, gdyby doraźne generatory zostały administracyjnie wyłączone.