Afera z 'Tomb Raider’ prowokuje pytania o przyszłość aktorów głosowych

Romain Bos, wieloletni fan serii 'Tomb Raider’, z niecierpliwością oczekiwał sierpniowej aktualizacji popularnej gry wideo. Jego entuzjazm szybko ustąpił jednak miejsca złości. Ucho gracza, a także innych miłośników przygód Lary Croft, wychwyciło coś niepokojącego w francuskojęzycznej wersji – głos głównej bohaterki brzmiał robotycznie, bez życia, pozbawiony ciepła i wiarygodności, które przez lata nadawała mu Françoise Cadol, aktorka głosowa związana z postacią od 1996 roku.

Gracze i sama Cadol doszli do jednoznacznego wniosku: maszyna sklonowała jej głos i go zastąpiła. 'To żałosne,’ komentuje Cadol, która natychmiast skontaktowała się ze swoim prawnikiem. 'Mój głos należy do mnie. Nie macie prawa tego robić.’

’To był absolutny skandal,’ dodaje Bos. 'To była sztuczna inteligencja.’

AI wkracza 'wszędzie’

Aspyr, studio deweloperskie z Austin w Teksasie, początkowo nie odpowiedziało na pytania agencji Associated Press. Później jednak przyznało na swojej stronie internetowej, że 'nieautoryzowane treści generowane przez AI’ zostały włączone do aktualizacji 'Tomb Raider I–III Remastered’ z 14 sierpnia, co wywołało gniew fanów. 'Rozwiązaliśmy ten problem, usuwając całą zawartość lektorską AI,’ napisano w oświadczeniu Aspyr. 'Przepraszamy za wszelkie niedogodności, które mogło to spowodować.’

Mimo to, incydent wywołał alarm w społeczności aktorów głosowych. Kampanie społeczne wskazują, że jest to otrzeźwiający przykład zagrożeń, jakie AI stwarza dla pracowników i ich miejsc pracy. 'Jeśli możemy zastąpić aktorów, będziemy mogli zastąpić księgowych i całą gamę innych zawodów, które również mogą być zautomatyzowane,’ mówi Patrick Kuban, francuski aktor głosowy i współprzewodniczący United Voice Artists, międzynarodowej federacji aktorów głosowych. 'Musimy więc zadać sobie właściwe pytania: Jak daleko powinniśmy się posunąć i jak regulować te maszyny?’

Podobne obawy pojawiły się w Hollywood, gdzie wykonawcy gier wideo strajkowali przez 11 miesięcy, walcząc o nowy kontrakt, który uwzględniałby zabezpieczenia dotyczące wykorzystania AI. 'To dzieje się praktycznie wszędzie. Otrzymujemy alerty z całego świata – od Brazylii po Tajwan,’ powiedział Kuban w wywiadzie dla Associated Press.

Głos w sieci

’Głosy aktorów są przechwytywane, aby tworzyć klony głosowe – nie są idealne – ale są wykorzystywane nielegalnie w mediach społecznościowych przez osoby prywatne, ponieważ istnieje teraz wiele aplikacji do tworzenia audio deepfake’ów,’ wyjaśnia Kuban. 'Głosy te są również wykorzystywane przez producentów treści, którzy niekoniecznie znajdują się w tym samym kraju. Bardzo trudno jest więc aktorom odzyskać kontrolę nad swoimi głosami i zablokować te zastosowania.’

’Strażnicy głosu’ Cadol

Cadol opowiada, że wkrótce po wydaniu aktualizacji 'Tomb Raider’, jej telefon zaczął eksplodować od wiadomości, e-maili i powiadomień w mediach społecznościowych od zaniepokojonych fanów. 'Spojrzałam i zobaczyłam te wszystkie emocje – złość, smutek, konsternację. W ten sposób dowiedziałam się, że mój głos został sklonowany,’ powiedziała w wywiadzie dla AP.

Cadol podkreśla, że dwanaście lat nagrywania francuskojęzycznych dialogów dla Lary Croft – od 1996 do 2008 roku – zbudowało silną więź z jej fanami. Nazywa ich 'strażnikami’ jej pracy. Po początkowym szoku postanowiła walczyć. Jej paryski prawnik, Jonathan Elkaim, domaga się od Aspyr przeprosin i rekompensaty finansowej.

Błąd gramatyczny

W aktualizacji, jak się wydaje, dodano nowe fragmenty nagrań głosowych do oryginalnych nagrań, które Cadol wykonała lata temu. Szczególnie jeden segment wywołał sprzeciw fanów. W nim głos instruuje graczy, jak używać kontrolerów, aby Lara Croft wspięła się na przeszkodę, mówiąc po francusku: 'Place toi devant et appuyez sur avancer’ – Stań przed i naciśnij 'naprzód’. Brzmi to nie tylko topornie, ale także jest gramatycznie niepoprawne dla francuskich użytkowników języka – miesza uprzejme i mniej uprzejme formy języka, których używają, w zależności od tego, do kogo się zwracają.

Gracze byli oburzeni. Bos opublikował tego samego wieczoru wideo na swoim kanale YouTube, lamentując: 'To w połowie Françoise Cadol, w połowie AI. To okropne! Dlaczego to zrobili?’ 'Byłem naprawdę zniesmaczony,’ powiedział 34-latek w wywiadzie dla AP. 'Dorastałem z głosem Françoise Cadol. Jestem fanem 'Tomb Raider’ od dziecka.’

’Lara Croft jest trochę – jak by to powiedzieć – trochę sarkastyczna czasami w niektórych swoich kwestiach. Myślę, że Françoise zagrała to bardzo, bardzo dobrze,’ powiedział Bos. 'Właśnie dlatego teraz jest czas, aby ustalić granice,’ dodał. 'Po to, aby przyszłe pokolenia również miały szansę doświadczyć utalentowanych aktorów.’