Brytyjskie „earned settlement” uderzy w zespoły AI. Jak przygotować firmę na zmiany w prawie imigracyjnym

Wielka Brytania planuje gruntowną reformę systemu imigracyjnego, która zmieni dotychczasowe zasady przyznawania statusu stałego rezydenta (Indefinite Leave to Remain – ILR). Trwające od listopada 2025 roku do lutego 2026 roku konsultacje rządowe nad projektem „earned settlement” zakładają przejście od automatyzmu opartego na czasie pobytu do kryterium „wkładu”. Choć nowe przepisy nie są jeszcze obowiązującym prawem, sama zapowiedź zmian już teraz wpływa na decyzje kadrowe w sektorze technologicznym, wywołując niepokój pracowników, mimo że obecne, pięcioletnie zasady ILR nadal formalnie obowiązują.

Głównym założeniem propozycji Home Office jest wydłużenie standardowego okresu kwalifikacyjnego do ILR z 5 do 10 lat dla większości ścieżek pracowniczych. W przypadku ról poniżej poziomu kwalifikacji (RQF level 6) czas ten ma wynieść aż 15 lat. Co kluczowe dla menedżerów i dyrektorów technologicznych, brytyjski rząd deklaruje zamiar retrospektywnego zastosowania nowych przepisów. Oznacza to, że inżynierowie AI, którzy obecnie znajdują się w połowie dotychczasowej, pięcioletniej ścieżki do osiedlenia, mogą zostać objęci nowymi, dłuższymi terminami.

Finansowa dźwignia dla pracodawców

Projekt wprowadza jednak mechanizm umożliwiający skrócenie czasu oczekiwania na ILR poprzez osiąganie określonych wysokich zarobków. Ustalone progi dochodowe mogą posłużyć pracodawcom jako narzędzie retencyjne:

• Dochód powyżej £50,270 rocznie pozwala na skrócenie okresu kwalifikacyjnego o maksymalnie 5 lat.
• Dochód powyżej £125,140 rocznie pozwala na skrócenie tego okresu o maksymalnie 7 lat.

W praktyce oznacza to, że wyżej opłacani starsi programiści, architekci systemów czy wyspecjalizowani badacze AI będą mogli zachować krótszą ścieżkę osiedleńczą. Presja płacowa i ryzyko utraty pracowników dotknie natomiast młodszych inżynierów oraz specjalistów na stanowiskach, gdzie zarobki nie przekraczają pierwszego progu. Konstrukcja ta rodzi ryzyko powstania nierówności wewnątrz zespołów technologicznych, dzieląc pracowników na tych, których zarobki pozwalają na „odkupienie” czasu, i tych, którzy będą musieli czekać na status rezydenta dwukrotnie dłużej niż dotychczas.

Likwidacja ścieżki long residence i spadek liczby wiz

Dodatkowym utrudnieniem dla sektora nowoczesnych technologii jest planowana całkowita likwidacja 10-letniej ścieżki pobytu ciągłego (long residence route). Do tej pory pozwalała ona na kumulowanie legalnego czasu spędzonego w Wielkiej Brytanii na różnych typach wiz. W branży AI uderzy to przede wszystkim w grupę zagranicznych absolwentów brytyjskich uczelni, którzy łączyli lata studiów z późniejszą pracą na wizach absolwenckich i specjalistycznych.

Zmiany te zbiegają się w czasie z wyraźnym trendem spadkowym w brytyjskich statystykach migracyjnych. Z oficjalnych danych GOV.UK wynika, że w roku kończącym się we wrześniu 2025 roku liczba wiz wydanych dla specjalistów IT (IT Professionals) spadła o 20% w stosunku do roku ubiegłego, osiągając poziom 10 051. Mniejszy napływ nowych talentów z zagranicy oznacza, że utrzymanie specjalistów już pracujących w brytyjskich biurach staje się dla sektora tech kluczowym wyzwaniem strategicznym.

Praktyczne kroki dla działów HR i liderów technologicznych

Z uwagi na planowaną retrospektywność przepisów, pracodawcy nie powinni czekać na zakończenie procesu legislacyjnego. Działania warto rozpocząć od wewnętrznego audytu ekspozycji zespołu na nowe ryzyka:

• Identyfikacja osób bliskich osiedlenia: Należy wytypować pracowników, którzy mogą złożyć wnioski o ILR na starych, pięcioletnich zasadach jeszcze przed wejściem reformy w życie, i wesprzeć ich w sprawnym przejściu procedury.
• Ocena zależności od ścieżki long residence: Warto sprawdzić, ilu członków zespołu opiera swoje plany imigracyjne na łączeniu wiz studenckich i pracowniczych, by zidentyfikować osoby najbardziej zagrożone likwidacją tej ścieżki.
• Analiza progów zarobkowych: Konieczne jest zmapowanie obecnych siatek płac w zespołach AI pod kątem progów £50,270 oraz £125,140, aby ocenić, jak nowe przepisy wpłyną na faktyczny czas oczekiwania poszczególnych pracowników na stały pobyt.

W obecnym dokumencie konsultacyjnym brakuje jeszcze precyzyjnych szczegółów operacyjnych – nie wskazano dokładnego harmonogramu wdrożenia przepisów, zasad przejściowych dla konkretnych kohort czy sposobu rozliczania dochodów zmiennych, takich jak premie czy pakiety akcji. Niemniej jednak, przygotowanie strukturalne na nowe kryteria „wkładu” zamiast czasu jest niezbędne do zabezpieczenia ciągłości kluczowych projektów AI w Wielkiej Brytanii.