Jak amerykańscy nastolatkowie adaptują sztuczną inteligencję do codziennych interakcji?

Nowe badanie przeprowadzone przez Common Sense Media, amerykańską organizację non-profit koncentrującą się na życiu dzieci i rodzin, rzuca światło na rosnącą rolę sztucznej inteligencji w codzienności amerykańskich nastolatków. Z analizy wynika, że aż 72% z nich przynajmniej raz skorzystało z towarzysza AI. Pod pojęciem „towarzysza” badacze rozumieją chatboty AI zaprojektowane do prowadzenia bardziej osobistych rozmów, w odróżnieniu od asystentów AI do pomocy w nauce, generatorów obrazów czy asystentów głosowych spełniających jedynie proste zapytania.

Definicja towarzyszy AI w badaniu obejmuje zarówno dedykowane portale, takie jak Character.AI czy Replika, jak i ogólne chatboty pokroju ChatGPT czy Claude, które potrafią być angażowane w bardziej intymne dialogi. Okazuje się, że konwersacje ze sztuczną inteligencją są atrakcyjne dla nastoletnich użytkowników w wieku od 13 do 17 lat. Badanie ujawniło, że oprócz prawie trzech czwartych, którzy wypróbowali komunikację z AI, 52% z nich to regularni użytkownicy. Wśród tych, którzy regularnie angażują się w interakcje, 13% rozmawia z AI codziennie, a 21% kilka razy w tygodniu.

Ciekawe jest zróżnicowanie płciowe. W grupie jednej czwartej nastolatków, która nigdy nie użyła towarzysza AI, chłopcy (31%) byli nieco częściej niż dziewczęta (25%) deklarowali taki brak doświadczenia.

Obawy i zastosowania w codziennym życiu

Badanie, przeprowadzone w kwietniu i maju 2025 roku na reprezentatywnej próbie 1060 nastolatków przez naukowców z NORC na Uniwersytecie w Chicago, pojawia się w kontekście narastających obaw dotyczących wpływu AI na dobrostan młodzieży. Firmy takie jak Character.AI stoją w obliczu pozwów sądowych związanych z tragicznymi wydarzeniami, co podkreśla potencjalne zagrożenia. Dodatkowo, pojawiają się liczne doniesienia wskazujące na możliwe niebezpieczeństwa związane z wykorzystywaniem AI w terapii.

Wyniki Common Sense Media stanowią wstęp do głębszego zrozumienia, w jaki sposób młodzi ludzie wykorzystują AI do symulowania ludzkich interakcji. Może to obejmować wirtualną przyjaźń, wsparcie emocjonalne, terapię czy gry fabularne. Analiza uwzględniła także inne zachowania związane z użyciem towarzyszy AI, takie jak cel korzystania i konsekwencje.

Prawie połowa, bo 46% ankietowanych, postrzega towarzyszy AI jako narzędzia lub programy, natomiast 33% używa ich do interakcji społecznych i budowania relacji. Nastolatki wskazują na różnorodne cele korzystania z AI: rozrywka (30%), ciekawość technologii AI (28%), porady (18%) oraz stała dostępność (17%).

Zaufanie i rozwój umiejętności

Mimo powszechnego użycia, połowa nastolatków (50%) deklaruje brak zaufania do informacji dostarczanych przez towarzyszy AI. Co interesujące, starsi nastolatkowie (20%) mniej ufają poradom AI niż ich młodsi koledzy w wieku 13-14 lat (27%).

Jedna trzecia nastolatków uważa rozmowy z AI za bardziej satysfakcjonujące niż te z realnymi przyjaciółmi, choć większość (67%) ma odmienne zdanie. Co więcej, 39% nastolatków wykorzystuje konwersacje z AI jako praktykę do interakcji w prawdziwym życiu, a 39% stosuje umiejętności wypróbowane z AI w rzeczywistych sytuacjach. Wśród praktykowanych umiejętności dominują umiejętności społeczne (39%), otwieranie rozmów (18%), udzielanie porad (14%) oraz wyrażanie emocji (13%).

Badanie przynosi także pozytywne wnioski dotyczące wpływu AI na relacje międzyludzkie: 80% nastolatków korzystających z towarzyszy AI spędza więcej czasu z prawdziwymi przyjaciółmi niż z chatbotami. Jedynie 6% badanych stwierdziło odwrotnie. To wskazuje, że pomimo rosnącej roli AI, tradycyjne relacje wciąż odgrywają kluczową rolę w życiu młodych ludzi.