Oceaniczne chłodzenie napędza AI: Jak Sines staje się pionierem zrównoważonych centrów danych

W portowym mieście Sines, na wybrzeżu Portugalii, zmaterializowała się ambitna wizja infrastruktury technologicznej: centrum danych SIN01. Obiekt, będący pierwszą fazą kompleksu o docelowej mocy 1,2 GW, zaprojektowano z myślą o rosnących potrzebach sztucznej inteligencji. To, co wyróżnia SIN01, to nowatorskie, w pełni zrównoważone podejście do chłodzenia i zasilania – wykorzystywane są wyłącznie odnawialne źródła energii oraz woda oceaniczna.

Powstanie SIN01 to owoc współpracy Schneider Electric i Start Campus, zlokalizowany na miejscu dawnej, zdekomisowanej elektrowni. Kluczowym elementem chłodzenia jest woda z Atlantyku, która jest pobierana i zwracana do oceanu z różnicą temperatury wynoszącą zaledwie jeden stopień Celsjusza. Jak podkreśla Pablo Ruiz Escribano ze Schneider Electric, projekt ten jeszcze kilka lat temu spotykał się ze sceptycyzmem, a dziś stanowi dowód na to, że śmiałe koncepcje mogą stać się rzeczywistością.

Chłodzenie cieczą: odpowiedź na wyzwania AI

Wzrost zapotrzebowania na moce obliczeniowe dla sztucznej inteligencji stawia przed branżą centrów danych nowe wyzwania, zwłaszcza w kontekście efektywności energetycznej. Tradycyjne obiekty, projektowane dla mniejszych obciążeń, nie są w stanie sprostać intensywnym wymaganiom AI. Główna różnica między centrami danych dla AI a tymi konwencjonalnymi leży w systemach chłodzenia. Procesory AI generują znacznie więcej ciepła, co wymaga bardziej zaawansowanych i efektywnych metod odprowadzania energii.

Chłodzenie cieczą staje się dominującym rozwiązaniem dla operacji AI o wysokiej gęstości. Koszty chłodzenia często stanowią około 60% wydatków operacyjnych centrum danych, z czego połowa tej energii jest bezpośrednio związana z samymi systemami chłodzącymi. Optymalizacja tego obszaru to klucz do wzrostu efektywności i redukcji kosztów. SIN01 wykorzystuje istniejącą infrastrukturę morską, co pozwala na minimalizację nowej zabudowy i maksymalne wykorzystanie zasobów.

Unikalność obiektu polega między innymi na integracji z już istniejącymi połączeniami rurociągowymi dawnej elektrowni. Woda, pierwotnie wykorzystywana do chłodzenia elektrowni, a nawet nadmiar „zimnej” wody z pobliskiego zakładu regazyfikacji, jest teraz używana na potrzeby centrum danych. Co więcej, ciepło odrzucone z serwerów może być ponownie wykorzystane w sąsiednich obiektach, co stanowi przykład gospodarki o obiegu zamkniętym.

AI w służbie zrównoważonego rozwoju

Wykorzystanie sztucznej inteligencji w SIN01 wykracza poza samo przetwarzanie danych; jest ona ściśle zintegrowana z operacjami i zarządzaniem zrównoważonym rozwojem obiektu. AI wspiera inteligentne monitorowanie, precyzyjnie przewidując zapotrzebowanie na konserwację i minimalizując potrzebę wizyt personelu na miejscu. To redukuje emisje CO2 związane z transportem i optymalizuje operacje. „AI to rewolucja na miarę elektryczności czy maszyny parowej” – mówi Pablo Ruiz Escribano, podkreślając jej wpływ na budowę i funkcjonowanie centrów danych.

Start Campus wdrożył również zaawansowany system modelowania węglowego, który jest zintegrowany z ich modelem BIM (Building Information Model). Ten system umożliwia dokładne śledzenie i prognozowanie emisji dwutlenku węgla na każdym etapie cyklu życia obiektu, od pozyskiwania materiałów po bieżącą eksploatację. India Oliveira, Sustainability Manager w Start Campus, wskazuje, że dzięki temu systemowi możliwe jest przewidywanie emisji i podejmowanie świadomych decyzji o wyborze materiałów czy lokalnych dostawców, co jeszcze przed rozpoczęciem budowy pozwala optymalizować ślad węglowy.

Partnerstwo między Schneider Electric a Start Campus jest przykładem, jak tradycyjne firmy infrastrukturalne adaptują się do wymagań ery AI. Obejmuje ono nie tylko dostarczanie sprzętu, ale także kompleksowe doradztwo. Co więcej, projekt SIN01 został uznany przez rząd Portugalii za Projekt Interesu Narodowego, co podkreśla jego znaczenie gospodarcze. Przewiduje się, że inwestycja wygeneruje około 1200 bezpośrednich i 9000 pośrednich miejsc pracy. Strategiczną przewagą Portugalii są również konkurencyjne ceny energii i bogate zasoby odnawialnych źródeł, co pozwoliło Start Campus zabezpieczyć ponad 1 GW mocy – co jest rzadkością na europejskim rynku, gdzie dostępność energii staje się kluczowym czynnikiem ograniczającym rozwój centrów danych.

Przyszłość budownictwa centrów danych

Metoda budowy centrum danych SIN01, oparta na standaryzowanych i prefabrykowanych modułach, jest odpowiedzią na zapotrzebowanie na szybkość i skalę we wdrażaniu infrastruktury AI. Tradycyjne podejścia do budowy, gdzie różne ekipy pracują jednocześnie na placu budowy, są zbyt czasochłonne dla obecnych potrzeb. „Im bardziej możemy standaryzować i replikować moduły, tym szybciej będziemy w stanie wdrożyć infrastrukturę na miejscu” – tłumaczy Pablo Ruiz Escribano. To podejście nie tylko przyspiesza proces, ale także redukuje emisje CO2 poprzez optymalizację łańcucha logistycznego.

Wbrew obawom, integracja obciążeń AI w SIN01 faktycznie poprawiła efektywność środowiskową obiektu. Jak wyjaśnia India Oliveira, ekspansja w celu obsługi AI nie wiązała się z proporcjonalnym wzrostem wpływu na środowisko. „Uderzenie na zużycie energii nie jest równoważne z dodatkowym obciążeniem pracy; to ta sama przestrzeń” – podkreśla. Już istniejąca infrastruktura i środki kompensacyjne dotyczące wpływu na środowisko sprawiają, że nawet zwiększona gęstość obliczeniowa AI nie zmienia fundamentalnie śladu ekologicznego obiektu. „SIN01 pokazuje, jak szybko rozwija się AI i jak może pomagać” – podsumowuje Oliveira.

Dla Pabla Ruiza Escribano, całe przedsięwzięcie można określić jednym słowem: rewolucja. SIN01 jest dowodem na to, że można budować centra danych w zupełnie nowy, zrównoważony sposób, ustanawiając nowy standard dla branży.