Bliskowschodni renesans AI: Od ropy do kwantowego postępu
Wartość sztucznej inteligencji i transformacji cyfrowej na Bliskim Wschodzie osiąga apogeum, co potwierdzają dane z sektora energetycznego i technologicznego. Saudyjski gigant naftowy Aramco ogłosił, że wygenerował 4 miliardy dolarów wartości w 2024 roku dzięki inwestycjom w cyfryzację. Jest to dwukrotność wyniku z ubiegłego roku, co świadczy o strategicznym podejściu do technologii. Efektywność napędzana przez AI, wdrożenie rozwiązań cyfrowych oraz 6000 przeszkolonych w zakresie AI pracowników, wspierających operacje w Dhahranie, przekładają się na wymierne korzyści, w tym redukcję emisji.
Kolejnym przykładem synergii technologii i przemysłu jest partnerstwo koncernu petrochemicznego Borouge z Abu Zabi z amerykańską firmą Honeywell. Wspólnie stworzą pierwszą w swoim rodzaju autonomię sterowniczą napędzaną AI dla zakładów petrochemicznych. Projekt, realizowany w zakładzie Borouge w Ruwais, ma przynieść blisko 575 milionów dolarów wartości jeszcze w tym roku w ramach programu AIDT.
Inwestycje i rozwój ekosystemu
Równolegle, region staje się magnesem dla inwestycji w technologie. AppliedAI z Abu Zabi zamknęło rundę finansowania Serii A na kwotę 55 milionów dolarów. Środki te wesprą globalną ekspansję i innowacje produktowe platformy Opus, która automatyzuje procesy w sektorach o wysokim stopniu regulacji.
Dynamicznie rozwija się również ekosystem startupów. Presight z Abu Zabi uruchomiło akcelerator, do którego przyjęto 10 startupów AI z 17 krajów. Inwestycje wspierające innowacje nadchodzą z różnych źródeł, przykładem jest amerykański startup Kneron, który otrzymał 2 miliony dolarów dotacji od saudyjskiego rządu na otwarcie centrum badawczo-rozwojowego w Rijadzie. Ma to wspierać lokalizację produkcji chipów i rozwój talentów w dziedzinie AI.
Nowy fundusz venture capital Aria Ventures w Kairze, z początkowym kapitałem 1 miliona dolarów, skupi się na startupach z dziedziny deep tech, takich jak AI, biotechnologia i robotyka, z planami zwiększenia kapitału do 4 milionów dolarów do 2030 roku.
Nowe standardy i sojusze
Bliski Wschód nie tylko wdraża istniejące technologie, ale aktywnie uczestniczy w tworzeniu nowych standardów. Instytut Innowacji Technologicznych (TII) z Abu Zabi, we współpracy z The Linux Foundation, powołał OpenSTX Foundation. Celem jest opracowanie otwartych standardów dla synchronicznych transmisji, co ma zapewnić ultrazabezpieczną i energooszczędną komunikację bezprzewodową dla systemów przemysłowych i tych wspomaganych AI.
Inne strategiczne partnerstwa obejmują współpracę saudyjskiej firmy HUMAIN i amerykańskiej Luma AI, które uruchomiły HUMAIN Create – platformę integrującą arabskie modele AI z generowaniem wideo dla branży rozrywkowej. Z kolei startup AIREV z ZEA i Tenstorrent, producent chipów AI, tworzą suwerenny stos AI, adresujący potrzeby regulowanych branż.
Cyfryzacja sektora publicznego i edukacji
Sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie także w administracji publicznej. Wydział Gmin i Transportu w Abu Zabi uruchomił Binaa, pierwszy w regionie system oparty na AI i technologii BIM do wydawania pozwoleń na budowę. Obiecuje on skrócenie czasu zatwierdzania o 70%, usprawniając procesy między 15 organami rządowymi.
Transformacja cyfrowa obejmuje również edukację. Tysiące nauczycieli w ZEA jest poddawanych ocenom bazującym na AI w celu identyfikacji luk w umiejętnościach, co ma lepiej przygotować uczniów na przyszłość zdominowaną przez sztuczną inteligencję. Egipt natomiast dołączył do zarządu włoskiego Centrum AI dla Zrównoważonego Rozwoju, co podkreśla rosnącą rolę regionu w globalnych dyskusjach o etyce i zastosowaniach AI.
Wszystkie te inicjatywy pokazują, że Bliski Wschód jest dziś nie tylko odbiorcą technologii, ale aktywnym graczem, który inwestuje, tworzy i redefiniuje globalny krajobraz sztucznej inteligencji, wychodząc poza tradycyjne ramy gospodarek opartych na surowcach energetycznych.
