Wąskie gardło AI: energetyczny paradoks ery sztucznej inteligencji

Radykalny wzrost zapotrzebowania na moc obliczeniową, napędzany dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji, ujawnia nieoczekiwane wąskie gardło w globalnej infrastrukturze energetycznej. Centra danych, będące krwiobiegiem cyfrowej gospodarki, potrzebują coraz więcej stabilnej i dyspozycyjnej energii. Paradoksalnie, klucz do jej dostarczenia – turbiny gazowe – jest na wyczerpaniu, a ich główni producenci przyjęli ostrożną postawę, która może zahamować całą branżę AI.

Turbiny gazowe: deficyt w cieniu AI

Obecnie czas oczekiwania na nowe turbiny gazowe o cyklu kombinowanym, które są preferowanym źródłem stabilnej energii dla dużych odbiorców przemysłowych, w tym centrów danych, sięga nawet siedmiu lat. Ten wydłużony horyzont dostaw stwarza poważne wyzwania, zwłaszcza dla szybko rozwijającego się sektora sztucznej inteligencji, gdzie opóźnienia w dostępności infrastruktury energetycznej przekładają się na miliardowe straty i utratę przewagi konkurencyjnej.

Problem niedoboru turbin gazowych nie jest nowością. Już wcześniej media, takie jak Bloomberg, sygnalizowały narastające trudności. Operatorzy centrów danych, w obliczu braku dostępności turbin o cyklu kombinowanym, zmuszeni są do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, takich jak instalowanie turbin gazowych o cyklu prostym, by zapewnić zasilanie dla swoich obiektów.

Mimo kreatywności w rozwiązywaniu bieżących problemów, skala wyzwania jest ogromna. Turbiny gazowe to precyzyjne, skomplikowane maszyny, których produkcja wymaga czasu i zaawansowanych technologii. Z tego względu przyspieszenie procesów produkcyjnych jest niezwykle trudne. Sytuację komplikuje fakt, że rośnie globalne zapotrzebowanie na turbiny gazowe, używane w krajach rozwijających się jako alternatywa dla węgla. To powoduje, że konkurencja o ograniczone zasoby jest jeszcze większa.

Raporty, takie jak ten z Institute for Energy Economics and Financial Analysis, potwierdzają wzrost kosztów budowy nowych elektrowni gazowych oraz wydłużenie czasu oczekiwania na turbiny. W Wietnamie czy na Filipinach, gdzie zapotrzebowanie na energię jest bardzo wysokie, czas oczekiwania na turbiny wynosi już siedem do ośmiu lat. Proponowane przez te organizacje rozwiązania, takie jak szybka ekspansja odnawialnych źródeł energii, choć pożądane, nie są w stanie zaspokoić specyficznego zapotrzebowania centrów danych na stabilną, dyspozycyjną energię. Energia słoneczna czy wiatrowa, bazując na zmiennych warunkach pogodowych, nie oferuje takiej przewidywalności, jaką gwarantuje gaz.

Producenci w pułapce przeszłości

Mimo rosnącego deficytu i pilnej potrzeby zwiększenia produkcji, główni producenci turbin gazowych – GE Vernova, Siemens Energy i Mitsubishi Power – wykazują powściągliwość. Ich ostrożność wynika z doświadczeń sprzed dwudziestu lat, kiedy to prognozy gwałtownego wzrostu zapotrzebowania na energię, napędzanego rozwojem internetu, okazały się przeszacowane. Wówczas producenci, śpiesząc z inwestycjami w nowe moce produkcyjne, zostali z nadwyżką mocy i spadającymi cenami, co doprowadziło do bankructw i strat.

Dyrektor generalny Mitsubishi Power Americas, Bill Newsom, w odniesieniu do obecnych prognoz dotyczących zapotrzebowania na energię dla AI, wyraził obawy, czy te rzekomo „bombastyczne” przewidywania rzeczywiście się sprawdzą, czy też historia się powtórzy. Obawa ta jest uzasadniona, ponieważ nawet jeden producent zwiększający swoje moce produkcyjne mógłby doprowadzić do spadku cen dla całej branży, niezależnie od realnego popytu. To tworzy sytuację, w której każdy wstrzymuje się z decyzją, czekając na ruch konkurencji.

Z drugiej strony, jak zauważa Bloomberg, obecny niedobór turbin gazowych może opóźnić lub uniemożliwić realizację projektów o łącznej wartości około 400 miliardów dolarów. To wskazuje, że obawa przed spadkiem cen w przypadku zwiększenia podaży może być przesadzona w obliczu obecnej, gigantycznej skali popytu. Przykładem jest Mitsubishi Heavy Industries, które podjęło próbę zwiększenia produkcji. Jednak ten proces wymaga czasu, co oznacza, że wpływ na rynek będzie rozłożony w czasie, minimalizując ryzyko gwałtownego spadku cen.

Test dla ekosystemu AI

Wyzwaniem dla producentów jest nie tylko samo zwiększenie zdolności produkcyjnych, ale także całe łańcuchy dostaw, które również zmagają się z nadążaniem za dynamicznym wzrostem. Czas, jaki upłynie od momentu podjęcia decyzji o zwiększeniu produkcji do faktycznego dostarczenia turbin, będzie kluczowy. To właśnie ten czynnik zdecyduje, czy obecny wizerunek AI jako rewolucyjnej technologii ma solidne podstawy w rzeczywistości, czy też jest jedynie kolejną, napompowaną bańką.

Sytuacja w branży turbin gazowych stanowi realny test dla entuzjazmu wokół sztucznej inteligencji. Brak szybkiego i elastycznego rozwiązania problemów z dostawami energii może sprawić, że rozwój AI, zamiast przyspieszać, będzie napotykał na fundamentalne ograniczenia infrastrukturalne, które opóźnią jego pełen potencjał.