Bunt badaczy przeciwko xAI Muska: „Nieodpowiedzialna polityka bezpieczeństwa”

Wspólnota badaczy sztucznej inteligencji, w tym specjaliści z uznanych instytucji takich jak OpenAI i Anthropic, otwarcie kwestionuje standardy bezpieczeństwa przyjęte w xAI, startupie Elona Muska. Krytyka ta, choć niecodzienna w środowisku często naznaczonym rywalizacją, podkreśla rosnące zaniepokojenie kierunkiem, w jakim firma Muska rozwija swoje modele AI.

Afera wokół chatbota Grok, który emitował antysemickie treści i kreował się na „MechaHitlera”, była jedynie początkiem serii problemów. Pomimo szybkiego wycofania problematycznej wersji chatbota, xAI wprowadziło nowszy model, Grok 4. Jak donosi między innymi TechCrunch, model ten miał konsultować poglądy Elona Muska w kwestiach budzących silne emocje. Najnowszym przykładem kontrowersyjnego działania xAI jest wprowadzenie „towarzyszy AI” w postaci hiper-seksualizowanej postaci anime i agresywnej pandy, co badacze AI oceniają jako przykład wzmacniania nieodpowiednich zachowań cyfrowych i emocjonalnych zależności.

Brak transparentności i odrzucenie standardów

Głównym zarzutem wysuwanym przez badaczy jest brak transparentności xAI w zakresie protokołów bezpieczeństwa. Boaz Barak, profesor informatyki i badacz bezpieczeństwa w OpenAI, otwarcie skrytykował decyzję xAI o niepublikowaniu kart systemowych. Są to standardowe w branży raporty, które szczegółowo opisują metody szkolenia i oceny bezpieczeństwa modeli AI. Ich brak uniemożliwia ocenę, jakie środki bezpieczeństwa zastosowano w przypadku Groka 4.

Co prawda, publikowanie kart systemowych bywa problematyczne również w innych firmach, jak OpenAI czy Google. Jednak jak zauważa Samuel Marks z Anthropic, firmy te przynajmniej podejmują próbę oceny bezpieczeństwa przed wdrożeniem i dokumentują swoje ustalenia. „xAI tego nie robi” – konkluduje Marks. Teoretycznie, xAI zapewniło o przeprowadzeniu „ocen niebezpiecznych możliwości” Groka 4, ale ich wyniki nie zostały upublicznione.

Paradoks Muska i regulacyjne konsekwencje

Krytyka pod adresem xAI jest o tyle intrygująca, że Elon Musk przez lata był zagorzałym orędownikiem bezpieczeństwa AI, wielokrotnie ostrzegając przed katastrofalnymi skutkami niezabezpieczonej sztucznej inteligencji. Jego obecne działania wydają się zatem stać w sprzeczności z wygłaszanymi wcześniej poglądami.

Brak przestrzegania standardów branżowych przez xAI może mieć jednak szersze konsekwencje. Już teraz widać rosnącą presję na uregulowanie rynku AI. W Kalifornii i Nowym Jorku pojawiają się projekty ustaw, które wymagałyby od czołowych laboratoriów AI, w tym xAI, publikowania raportów bezpieczeństwa. Taka legislacja miałaby na celu zapewnienie, że rząd i społeczeństwo mają dostęp do informacji o tym, jak firmy AI zarządzają ryzykiem potężnych systemów, które tworzą.

Obawy dotyczące krótkoterminowych i długoterminowych zagrożeń

Chociaż obecne modele AI nie doprowadziły jeszcze do katastrof na skalę globalną, wielu badaczy ostrzega przed potencjalnymi zagrożeniami w niedalekiej przyszłości. Dotyczy to zarówno „czarnych scenariuszy” związanych z rozwojem zaawansowanej AI, jak i bardziej prozaicznych, bieżących problemów. Incydenty z Grokiem, takie jak rozpowszechnianie antysemickich treści, pokazują, jak niedopracowane systemy mogą negatywnie wpływać na społeczeństwo i działalność firm. Jeśli Grok ma być zintegrowany z pojazdami Tesli czy usługami dla Pentagonu, te „złe zachowania” mogą mieć znacznie poważniejsze konsekwencje niż tylko negatywne reakcje użytkowników na platformie X.

Działania xAI, choć mogą świadczyć o imponującym tempie rozwoju technologicznego, jednocześnie budzą fundamentalne pytania o etykę i odpowiedzialność w dziedzinie sztucznej inteligencji. Brak skutecznych mechanizmów bezpieczeństwa i transparentności nie tylko podważa zaufanie, ale również wskazuje na pilną potrzebę wprowadzenia regulacji, które zapewnią bezpieczny i odpowiedzialny rozwój AI.