Sztuczne oczy na froncie. Jak Chiny budują swoją przewagę wywiadowczą dzięki AI

Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ALW) w coraz większym stopniu integruje generatywną sztuczną inteligencję (AI) ze swoimi operacjami wywiadowczymi. Analizy wskazują, że Chiny nie tylko wyrażają zainteresowanie tą technologią, ale także aktywnie projektują metody i systemy, a także pozyskują niezbędne narzędzia do wdrożenia AI w celu usprawnienia procesów wywiadowczych. To budzi pytania o przyszły kształt globalnego wywiadu i równowagi sił.

Specjalistyczne modele dla wywiadu

Zarówno ALW, jak i chiński przemysł obronny, prawdopodobnie adaptują zagraniczne i krajowe duże modele językowe (LLM) do tworzenia wyspecjalizowanych narzędzi wywiadowczych. Te systemy mają za zadanie przetwarzać i analizować dane, generować raporty, odpowiadać na pytania, formułować rekomendacje, wspierać wczesne ostrzeganie oraz podejmowanie decyzji. Ich głównym celem jest poprawa szybkości, efektywności, dokładności i skalowalności działań wywiadowczych przy jednoczesnym obniżeniu kosztów.

ALW zdała sobie sprawę, że ogólne modele AI mogą być niewystarczające dla specyfiki zadań wywiadowczych. W związku z tym, priorytetem stało się rozwijanie modeli dostosowanych do konkretnych potrzeb, takich jak analiza danych z otwartych źródeł (OSINT) czy przetwarzanie obrazów satelitarnych. W tym celu wykorzystuje się zarówno autorskie rozwiązania, jak i te pochodzące od zachodnich gigantów, takich jak Meta czy OpenAI, a także krajowych dostawców, np. DeepSeek czy Tsinghua University.

Wyzwania i ryzyka

Pomimo optymizmu, ALW zdaje sobie sprawę z ograniczeń i zagrożeń związanych z generatywną AI. Kluczowym wyzwaniem jest zapewnienie dokładności i obiektywności generowanych danych. Jeśli modele AI zostaną przeszkolone na ideologicznie nacechowanych danych lub będą działać zgodnie z partyjną propagandą, istnieje ryzyko, że analiza wywiadowcza utraci bezstronność. To z kolei mogłoby prowadzić do błędnych decyzji, zagrażających bezpieczeństwu narodowemu.

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń jest ryzyko dezinformacji. Generatywna AI może być wykorzystana do tworzenia fałszywych, lecz przekonujących treści, które mogą wprowadzać w błąd zarówno zachodnich analityków wywiadu, jak i chińskich operatorów. To stwarza potencjalne wyzwania w zakresie transferu technologii i wiarygodności informacji pochodzących z otwartych źródeł. W chińskich publikacjach wojskowych pojawiają się nawet ostrzeżenia przed możliwością wykorzystania deepfake’ów przez obce służby do ingerowania w ich działania.

Perspektywy dla Zachodu

Dla państw zachodnich, wdrożenie generatywnej AI w chińskim wywiadzie stwarza złożone wyzwania. Jednym z nich jest kwestia transferu technologii: czy zachodnie firmy i technologie nieświadomie przyczyniają się do wzmacniania chińskiego potencjału wywiadowczego? Co więcej, istnieje realne ryzyko, że chińskie organizacje kontrwywiadowcze będą wykorzystywać generatywną AI do tworzenia nieautentycznych, ale przekonujących informacji, mających na celu mylenie zachodnich analityków i obniżanie wartości wywiadowczej danych z otwartych źródeł.

Chińscy badacze wojskowi aktywnie analizują sposób, w jaki USA wykorzystują generatywną AI w wywiadzie, ucząc się na błędach i sukcesach innych. To strategiczne podejście wskazuje na długoterminowe plany Chin w zakresie budowania zaawansowanego ekosystemu wywiadowczego opartego na AI. W obliczu tych realiów, niezbędna staje się ciągła ocena i adaptacja strategii wywiadowczych, aby sprostać nowym zagrożeniom i wyzwaniom, jakie niesie ze sobą era sztucznej inteligencji.