Mit autonomicznych płatności AI kontra rzeczywistość. Raport TRM Labs studzi entuzjazm

Wizja gospodarki, w której agenci AI autonomicznie zamawiają usługi i handlują między sobą, stała się jednym z najgorętszych tematów w branży krypto. Jednak najnowsza analiza przeprowadzona przez firmę TRM Labs rzuca chłodne światło na skalę tego zjawiska. Po prześwietleniu blisko 200 milionów transakcji rozliczonych w protokole x402, analitycy doszli do wniosku, że realny udział inteligentnych maszyn w tym ruchu jest marginalny.

Dlaczego to ważne właśnie teraz? Mimo medialnego szumu wokół „autonomicznych finansów”, branża boryka się z brakiem standardów identyfikacji maszyn. Raport TRM Labs pokazuje, że rynek próbuje biegać, zanim nauczył się chodzić. Z łącznej kwoty 52,7 miliona dolarów, które przepłynęły przez protokół x402 na sieciach Base, Solana i Polygon od maja 2025 roku, tylko ułamek można przypisać faktycznym agentom AI.

Gdzie się podziały inteligentne maszyny?

Po odfiltrowaniu transakcji typu self-dealing (płatności do samego siebie) oraz anomalii rynkowych, TRM Labs oszacowało, że realny handel zamknął się w kwocie 25,62 miliona dolarów. Z tej sumy zaledwie od 0,6% do 7,5% wartości transakcji nosiło znamiona aktywności agentów. Reszta to szum generowany przez automatyzację, która z prawdziwą sztuczną inteligencją ma niewiele wspólnego.

Kluczowym wyzwaniem w badaniu okazało się odróżnienie zaawansowanej AI od tradycyjnych skryptów. Jak zauważają autorzy raportu, „x402 zaprojektowano dla handlu agentycznego, ale nic w protokole nie wymaga obecności agenta”. Metodologia opierała się na założeniu, że prawdziwy agent AI wykazuje się elastycznością – korzysta z różnych usług. Tymczasem adresy powtarzające tę samą operację po tej samej cenie trafiały do szuflady z napisem „zwykłe skrypty”.

Inwestycje płyną, standardy zostają w tyle

Mimo skromnych statystyk, giganci technologiczni prą naprzód. Amazon zaprezentował rozwiązanie AgentCore Payments, które ma ułatwić maszynom płacenie stablecoinami za zasoby chmurowe. Rynek jest ewidentnie przygotowywany pod infrastrukturę opartą na USDC, który odpowiadał za 99,6% wartości badanych rozliczeń.

Wąskim gardłem pozostaje kwestia odpowiedzialności. Obecnie rejestry on-chain, pozwalające przypisać portfel do konkretnego właściciela agenta, są dobrowolne i rzadko używane. Bez spójnego systemu reputacji wizja bezpiecznego handlu maszyn pozostaje w sferze teorii.

Przyszłość wymaga „agentycznej zgodności”

TRM Labs konkluduje, że dla rozwoju tego sektora niezbędne jest przejście od monitorowania wartości transakcji do analizy ich wolumenu. W świecie, gdzie miliony drobnych operacji mogą wydarzyć się w sekundę, tradycyjne systemy kontroli zawodzą. „Handel agentyczny będzie potrzebował agentycznej zgodności” – podsumowuje raport. Zanim maszyny faktycznie przejmą portfele, branża musi wypracować standardy weryfikacji kontrahentów w czasie rzeczywistym.